Nu maken de Nederlandse overheidsinstanties nog nauwelijks bewust gebruik van het buitenland voor het uitbesteden van IT-activiteiten. Kostenreductie en efficiency zijn binnen het bedrijfsleven zeer belangrijke overwegingen bij het nemen van besluiten over uitbesteding, waardoor IT-offshoring een voor de hand liggende keuze is. Bij de overheid ligt dat anders. IT-offshoring wordt in één adem genoemd met banenverlies, en daar is de overheid niet zo dol op. Kostenbesparing en efficiency krijgen bij de overheid formeel wel aandacht, maar als je de gemiddelde ambtenaar diep in het hart kijkt, is hij toch vooral bezig met het uitvoeren van politiek beleid en het verbeteren van de dienstverlening aan de burger. Dat IT-offshoring dus tot nu toe weinig aandacht heeft gekregen binnen landelijke en gemeentelijke overheden, is dus goed te verklaren. Maar zal dat zo blijven?

Wij willen dit vanuit een tweetal invalshoeken. Als eerste: is de gemiddelde overheidsinstantie ‘offshore ready’ en daarmee in staat om succesvol uit te besteden aan het buitenland? Ten tweede: wat is de invloed van het inkoopbeleid van de overheid (en dan met name wetgeving rondom Europese aanbestedingen) op het uitbesteden van IT-activiteiten naar het buitenland.

Is de overheid Offshore Ready?
De overheid bestaat uit vele landelijke en lokale instanties. Die kunnen natuurlijk niet allemaal over één kam geschoren worden. In het algemeen kunnen we wel stellen dat de gemiddelde overheidsorganisatie laag scoort als hij wordt aangelegd tegen de Yellowtail Offshore Readiness meetlat. Bij veel overheidsinstanties is de IT-regieorganisatie nauwelijks of onvolledig ingericht. IT-projectmanagement en goed opdrachtgeverschap zijn voor sterke verbetering vatbaar. De organisatie is niet gecommit aan IT-offshoring en blijkt een (nog) niet realistische kijk te hebben op de voor- en nadelen van het werken met buitenlandse IT-specialisten. Hoe meer ervaring een organisatie heeft met IT-offshoring, hoe hoger de score is binnen de offshore readiness matrix. Omdat de overheid nog nauwelijks aan IT-offshoring doet, worden hier ook niet veel punten behaald. Samengevat: de Nederlandse overheid is nog niet toe aan IT-offshoring en dient de eigen IT-organisatie nog op meerdere terreinen te verbeteren voordat IT-offshoring een reële optie wordt.

Invloed van het uitbestedingsbeleid op offshoring
Een duidelijk zichtbare trend binnen de overheid is dat de regels voor het uitbesteden van diensten steeds stringenter worden en dat deze regels in snel toenemende mate ook in de praktijk worden toegepast. Onder andere als gevolg van juridische procedures door leveranciers en door diverse fracties gestelde kamervragen, is op de werkvloeren doorgedrongen dat het aanbestedingsbeleid precies en nauwkeurig gevolgd moet worden. Als er voor meer dan € 211.000 aan diensten zal worden uitgegeven, dan dient het project Europees aanbesteed te worden. Een IT-project van een klein beetje omvang, bereikt deze ondergrens al snel. Het gevolg hiervan is duidelijk zichtbaar: het aantal Europese aanbestedingen stijgt sterk en niet alleen ministeries, maar ook waterschappen, provincies en (kleine) gemeenten besteden een groot deel van hun IT-projecten op deze wijze uit.
Wat zijn de selectiecriteria bij deze aanbestedingen? Over het algemeen zijn relevante referenties, een kwaliteitsplan en minimale omzeteisen van belang. De meeste grote IT- dienstverleners scoren hier prima op en kunnen zich op die terreinen dus ook moeilijk onderscheiden. Uiteindelijk wordt de score op de selectiecriteria vaak voor tussen de 30 procent en 60 procent bepaald door de aangeboden prijs, vaak het uurtarief van ingezette medewerkers. Leveranciers met lage uurtarieven, maken in de praktijk een zeer grote kans op de aanbesteding te winnen.
Het gevolg hiervan is in de praktijk al zichtbaar. Hoewel overheidsinstanties geen bewuste intentie hebben om IT-activiteiten in het buitenland onder te brengen, gebeurt dit in toenemende mate wel degelijk. Dienstverleners die de uurtarieven van medewerkers van hun buitenlandse vestigingen aanbieden, maken een veel grotere kans op de aanbesteding te winnen. Niet alleen zal werk worden uitbesteed aan landen als Polen en Roemenië, die onderdeel van de Europese unie zijn en waar dus geen instantie officieel tegen kan zijn. Daarnaast zal overheidswerk in snel toenemende mate vloeien naar Indiase offshore centra van de Nederlandse IT-dienstverleners.

Overheid, ontwikkel IT-offshoring beleid
De overheid is er dus niet klaar voor om IT-activiteiten gericht in het buitenland uit te besteden, maar gaat dit indirect als gevolg van de Europese aanbestedingswetgeving wel in toenemende mate doen. Het is daarom van belang dat de overheid actief beleid gaat ontwikkelen op dit onderwerp en zeker gaat stellen dat er meer aandacht wordt besteed aan het verbeteren van de eigen IT- organisaties. Gebeurt dit niet dan zijn er de komende jaren nog de nodige IT-fiasco’s te verwachten bij de overheid. Kostbare fiasco’s, waarbij steeds vaker buitenlandse IT-deskundigen betrokken waren.

Sinds enige tijd is er een nieuwe trend zichtbaar in het kader van IT uitbesteding: P2P offshoring, oftewel Person-to-Person offshoring. Dit is een vorm van offshoring waarbij marktplaatsen ontstaan op het internet, waarbij vraag en aanbod voor het ontwikkelen van software bij elkaar worden gebracht. Aan de vraagkant bevinden zich (vaak kleine) partijen die enige vorm van software willen laten ontwikkelen en aan de aanbodzijde een wereldwijde pool van (individuele) software ontwikkelaars.

De meeste van dit soort marktplaatsen werken als volgt:

1. Als opdrachtgever ‘post’ je de specificaties in een bepaalde vorm op de website (de marktplaats);
2. Vanuit een wereldwijde pool van ontwikkelaars kan een bod gedaan worden om de opdracht uit te voeren;
3. In de meeste gevallen kan de opdrachtgever de reputatie en het CV van de aanbieder raadplegen;
4. Als opdrachtgever kun je de opdracht geven aan de aanbieder die je meest aanstaat; de betaling wordt in escrow geplaatst;
5. Pas op het moment dat het werk wordt afgeleverd conform the specificaties van de opdrachtgever, wordt de betaling aan de aanbieder gedaan.

Er zijn vele sites die dit soort diensten aanbieden. Enkele voorbeelden hiervan zijn: rentacoder.com, Outsourcetoday.net, Elance.com en 99designs.com (specifiek voor ontwerpen).

Om als aanbieder succesvol te zijn op dit soort sites moet je ervoor zorgen dat je een goede reputatie krijgt. Een goede reputatie krijg je door een aantal keren een goed resultaat op te leveren tegen een schappelijke prijs. Als je nog geen reputatie hebt, zul je in ieder geval sterk op prijs moeten gaan concurreren. Oftewel, de meeste aanbieders zullen zo goedkoop mogelijk (of te goedkoop) aanbieden.

Aangezien uit onze onderzoeksresultaten blijkt dat de meeste organisaties kiezen voor offshoring om kosten te besparen, lijkt het logisch dat ze ook via dit soort marktplaatsen gaan proberen om IT-activiteiten uit te besteden. Het moge duidelijk zijn dat deze aanpak niet voor iedereen en elk soort project tot de gewenste resultaten zal leiden.

Voor grote zakelijke dienstverleners, waar bedrijfskritische systemen worden ontwikkeld, raden we deze manier van werken af. Bij het ontwikkelen van dit soort systemen zijn de eisen ten aanzien van onderhoudbaarheid en beheersbaarheid hoog. Er worden SLA’s met de leverancier afgesloten om continuïteit te garanderen. Er is bij de ontwikkeling van dit soort systemen ook altijd veel afstemming nodig om te komen tot de juiste specificaties. Aan dit soort eisen kunnen leveranciers op deze marktplaatsen absoluut niet voldoen.

Aan de andere kant zijn er vele kleinere projecten of opdrachten waar deze manier van werken uiterst effectief en een stuk goedkoper kan zijn. Als je denkt aan eenvoudige mobiele toepassingen, webapplicaties of prototypes kan deze vorm van offshoring snel en goedkoop tot goede resultaten leiden. Voor dit soort toepassingen zijn de eisen ten aanzien onderhoudbaarheid en robuustheid vaak een stuk lager. Daarnaast zijn dit soort toepassingen niet gekoppeld met bestaande systemen binnen een organisatie. En het systeem hoeft bijvoorbeeld ook niet te passen in een bedrijfsbrede applicatiearchitectuur.

Samengevat kan Person-to-person offshoring dus zeer lucratief zijn en wint ook erg aan populariteit. Maar realiseer je wel goed wat de voor- en nadelen zijn.

Sinds het begin van 2008 is er op de Computable website een topic Outsourcing gestart en wordt er door diverse experts druk geschreven over het uitbesteden van IT activiteiten.

Dit is de overzichtspagina van het topic Outsourcing:

http://www.computable.nl/overzicht/ict_topics/outsourcing/2505936/opinie.html 

In de afgelopen maanden zijn er twee artikelen over Outsourcing in de fysieke Computable geplaatst met daarbij het commentaar van een aantal experts. Dit zijn de volgende twee artikelen:

“Sourcing gevoed door een crisisgevoel”

“Multisourcing vraagt ook veel van de uitbesteder”

Het volgende artikel heb ik zelf als expert geplaatst:

“Succesvolle outsouring door door motivatie van de leverancier”

Als je wilt reageren op één van de artikelen (of nieuwe artikelen), kun je naar de website van Computable gaan en via het Topic Outsourcing naar Opinie. (Je hebt geen logincode nodig om een reactie te posten).

Marcel Duijnisveld

mduijnisveld@yellowtail.nl

Steeds vaker wordt er in de financiële wereld gesproken over de implementatie van een standaardpakket voor het volledige primaire proces. Is dit een hype of is dit een reële situatie? 

Een aantal overwegingen om over te stappen zijn: de hoge kosten van de huidige maatoplossingen, door de huidige economische situatie letten banken en verzekeringsmaatschappijen steeds meer op de kosten en het lanceren van nieuwe producten moet steeds sneller.  

Lost een standaardpakket al deze problemen op of komt de financiële instelling door implementatie van een standaardpakket van de regen in de drup? Ik heb een uitgebreid onderzoek gedaan op internet. Hierop staan veel succesvolle implementaties van standaardpakketten voor bijvoorbeeld treasury, grootboek en gedeeltes van het primaire proces (b.v. back-office hypotheken). Succesverhalen over volledige implementaties in het primaire proces bij banken en verzekeraars zijn niet te vinden. Bij een succesvolle implementatie van een pakketaanbieder zou dit zeker gebeuren. Commercieel gezien is dit namelijk een geweldig verkoopargument. Wie wil er niet een succesverhaal publiceren op internet. 

Zelf denk ik niet dat banken en verzekeraars de komende jaren het volledige primaire proces ondersteunen middels een standaardpakket. Implementaties hiervan kosten ontzettend veel en ook hierbij weet je niet waar het schip strand. Dat het in de verdere toekomst gaat gebeuren geloof ik zeker. Banken en verzekeraars kunnen zich hierop nu al voorbereiden.  

Wat is jou mening? Ken je succesverhalen?